Genel bakış

Plörezi (PLOOR-ih-see), akciğerlerinizi göğüs duvarınızdan ayıran iki büyük, ince doku tabakası olan plevranın iltihaplandığı bir durumdur. Plörit olarak da adlandırılan plörezi, nefes alırken kötüleşen keskin göğüs ağrısına (plöritik ağrı) neden olur.

Bir plevral doku tabakası akciğerlerin dışını sarar. Diğer plevral tabaka iç göğüs duvarını kaplar. Bu iki katman arasında genellikle çok az miktarda sıvı ile doldurulmuş küçük bir boşluk (plevral boşluk) bulunur. Bu katmanlar, birbirinin yanından süzülen iki parça pürüzsüz saten gibi hareket ederek nefes aldığınızda ciğerlerinizin genişlemesine ve büzülmesine izin verir.

Plöreziniz varsa, bu dokular şişer ve iltihaplanır. Sonuç olarak, plevral astarın iki tabakası iki parça zımpara kağıdı gibi birbirine sürtünür. Bu, nefes alıp verdiğinizde ağrıya neden olur. Nefesinizi tuttuğunuzda plöritik ağrı azalır veya durur.

Plörezi tedavisi ağrı kontrolünü ve nedenini tedavi etmeyi içerir.

Semptomlar

Plörezi belirti ve semptomları şunları içerebilir:

  • Nefes aldığınızda, öksürdüğünüzde veya hapşırdığınızda kötüleşen göğüs ağrısı.
  • Nefes darlığı-genellikle içeri ve dışarı nefes almayı sınırlamaya çalışmaktan.
  • Öksürük-sadece bazı durumlarda.
  • Ateş-sadece bazı durumlarda.

Plörezinin neden olduğu ağrı, üst vücudunuzun hareketi ile kötüleşebilir ve omuzlarınıza veya sırtınıza yayılabilir.

Plevral efüzyon, atelektazi veya ampiyem ile birlikte plörezi oluşabilir:

  • Plevral efüzyon. Bazı plörezi vakalarında, iki doku tabakası arasındaki küçük boşlukta sıvı birikir. Buna plevral efüzyon denir. Yeterli miktarda sıvı olduğunda, plevranın iki tabakası artık temas etmediği ve birbirine sürtünmediği için plöritik ağrı azalır veya kaybolur.
  • Atelektazi. Plevral boşlukta büyük miktarda sıvı basınç oluşturabilir. Bu, akciğerinizi kısmen veya tamamen çökeceği noktaya kadar sıkıştırabilir (atelektazi). Bu nefes almayı zorlaştırır ve öksürüğe neden olabilir.
  • Ampiyem. Plevral boşluktaki ekstra sıvı da enfekte olabilir ve bu da irin birikmesine neden olabilir. Buna ampiyem denir. Ateş genellikle ampiyem ile birlikte ortaya çıkar.

Ne zaman doktora görünmeli

Solunum sırasında açıklanamayan, yoğun göğüs ağrısı yaşarsanız, sağlık uzmanınızı arayın veya hemen acil bakım isteyin. Akciğerleriniz, kalbiniz veya plevranızla ilgili bir sorununuz veya acil tıbbi bakıma ihtiyacınız olan altta yatan bir hastalığınız olabilir.

Nedenler

Çeşitli koşullar plöreziye neden olabilir. Nedenleri şunlardır:

  • Grip (grip) gibi viral enfeksiyon.
  • Zatürree gibi bakteriyel enfeksiyon.
  • Mantar enfeksiyonu.
  • Romatoid artrit veya lupus gibi otoimmün bozukluk.
  • Plevral yüzeye yakın akciğer kanseri.
  • Pulmoner emboli.
  • Tüberküloz (TB).
  • Kaburga kırığı veya travması.
  • Orak hücre hastalığı gibi bazı kalıtsal hastalıklar.
  • Bazı ilaçlar ve eğlence amaçlı ilaçlar.

Risk faktörleri

Grip veya zatürree gibi belirli enfeksiyonlara yakalanırsanız plörezi riski artar. Lupus, TB ve orak hücre hastalığı gibi bazı tıbbi durumlar da riskinizi artırabilir. Ve bazı ilaçları veya bazı eğlence amaçlı ilaçları almak plörezi riskini artırır.

Teşhis

Sağlık uzmanınız muhtemelen tıbbi geçmişinizi sorarak ve göğsünüzü bir stetoskopla dinlemeyi içeren bir fizik muayene yaparak başlayacaktır.

Plörezi olup olmadığınızı belirlemek ve nedenini belirlemek için sağlık uzmanınız şunları önerebilir:

  • Kan testleri. Bir kan testi enfeksiyonunuz olup olmadığını söyleyebilir. Diğer kan testleri, romatoid artrit veya lupus gibi otoimmün bir bozukluğu tespit edebilir. Bu koşullarda plörezi ilk işaret olabilir.
  • Göğüs röntgeni. Göğüs röntgeni, akciğerlerinizin tamamen şişip şişmediğini veya akciğerler ile kaburgalar arasında hava veya sıvı olup olmadığını gösterebilir.
  • Bilgisayarlı tomografi (BT) taraması. CT taraması, vücudunuzun etrafındaki farklı açılardan çekilen bir dizi X-ışını görüntüsünü birleştirir. Göğsünüzün dilimlerine benzeyen kesitsel görüntüler oluşturmak için bilgisayar işlemeyi kullanır. Bu ayrıntılı görüntüler plevranın durumunu gösterebilir. Akciğerde kan pıhtısı gibi başka ağrı nedenleri olup olmadığını da gösterebilirler.
  • Ultrason. Bu görüntüleme yöntemi, vücudunuzdaki yapıların kesin görüntülerini üretmek için yüksek frekanslı ses dalgaları kullanır. Plevral efüzyonunuz olup olmadığını belirlemek için ultrason kullanılabilir.
  • Elektrokardiyogram (EKG veya EKG). Bu kalp izleme testi, göğüs ağrınızın bir nedeni olarak belirli kalp problemlerini ekarte etmek için önerilebilir.

Teşhis prosedürleri

Bazı durumlarda, sağlık uzmanınız test için plevral boşluktan sıvı ve doku çıkarabilir. Prosedürler şunları içerebilir:

  • Torasentez. Bu prosedürde, görüntüleme çalışmalarınızda sıvının görüldüğü bölgeye kaburgalarınız arasına lokal bir uyuşturma maddesi (anestezik) enjekte edilir. Daha sonra, laboratuvar analizi için sıvıyı çıkarmak için göğüs duvarınızdan kaburgalarınız arasına bir iğne sokulur. Sıvıyı çıkarmak da daha iyi nefes almanıza yardımcı olabilir. İğne genellikle ultrason rehberliği yardımıyla yerleştirilir.
  • Torakoskopi. Tüberküloz veya kanserden şüpheleniliyorsa, plöroskopi olarak da adlandırılan bir torakoskopi yapılabilir. Bu işlem sırasında göğüs duvarınızdaki küçük bir kesikten küçük bir kamera (torakoskop) yerleştirilir. Bu prosedür, herhangi bir sorun aramak veya bir doku örneği (biyopsi) almak için göğsünüzün içinde doğrudan bir görünüm sağlar.

Tedavi

Plörezi tedavisi öncelikle altta yatan nedene odaklanır. Örneğin, neden bakteriyel pnömoni ise, enfeksiyonu yönetmek için bir antibiyotik reçete edilebilir. Nedeni viral bir enfeksiyon ise, plörezi kendi kendine geçebilir.

Plörezi ile ilişkili ağrı ve iltihaplanma genellikle ibuprofen (Advil, Motrin IB, diğerleri) gibi steroidal olmayan antienflamatuar ilaçlarla (NSAID'ler) tedavi edilir. Bazen, sağlık uzmanınız steroid ilaçları reçete edebilir.

Plörezi tedavisinin sonucu, altta yatan nedenin ciddiyetine bağlıdır. Plöreziye neden olan durumun erken teşhisi ve tedavisi kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olabilir. Nedene ve duruma bağlı olarak, tam bir iyileşme sağlayabilirsiniz.

Yaşam tarzı ve ev ilaçları

Bu adımlar plörezi ile ilgili semptomları hafifletmeye yardımcı olabilir:

  • İlaç al. Ağrı ve iltihabı hafifletmek için sağlık uzmanınızın önerdiği şekilde ilaç alın.
  • Bol bol dinlenin. Dinlenirken size en az rahatsızlık veren pozisyonu bulun. Kendinizi daha iyi hissetmeye başladığınızda bile aşırıya kaçmamaya dikkat edin.
  • Sigara içme. Sigara içmek akciğerlerinizde daha fazla tahrişe neden olabilir. Sigara içiyorsanız ve kendi başınıza bırakamıyorsanız, sağlık uzmanınızdan yardım isteyin.

Randevunuz için hazırlık

Muhtemelen birinci basamak sağlık uzmanınızı görerek başlayacaksınız. Bununla birlikte, randevunuzu ayarlamak için aradığınızda, şiddetli, açıklanamayan göğüs ağrınız varsa derhal tıbbi yardım almanız istenebilir.

Sorulacak soruları ve sağlık uzmanınızın söylediklerini hatırlamanıza yardımcı olması için mümkünse bir aile üyesini veya arkadaşınızı yanınıza almak isteyebilirsiniz.

Randevunuza hazırlanmanıza ve sağlık uzmanınızdan ne beklemenize yardımcı olacak bazı bilgiler.

Yapabilecekleriniz

Aşağıdakileri içeren bir liste hazırlayın:

  • Details of your symptoms,Göğüs ağrınızın nerede başladığı ve ne kadar yayıldığı da dahil olmak üzere semptomlarınızın ayrıntıları. Ayrıca ateş, nefes almada zorluk veya kilo kaybı gibi diğer belirti ve semptomları da listeleyin.
  • Key medical information,Son hastaneye yatışlar ve sahip olduğunuz tüm tıbbi durumlar dahil olmak üzere önemli tıbbi bilgiler. Ayrıca aile üyelerinin — özellikle çocukların — veya yakın arkadaşların yakın zamanda hasta olup olmadığına da dikkat edin.
  • Medications you're taking,Reçeteli ve reçetesiz ilaçlar, vitaminler, şifalı bitkiler veya diğer takviyeler ve dozajlar dahil aldığınız ilaçlar.
  • Key personal information,Son seyahatler ve büyük yaşam değişiklikleri dahil olmak üzere önemli kişisel bilgiler. Sağlık uzmanınız, asbeste maruz kalma olasılığı da dahil olmak üzere çalışma geçmişinizle de ilgilenebilir.
  • QuestionsSağlık uzmanınıza sormanız gereken sorular.

Sorulması gereken sorular şunları içerebilir:

  • Belirtilerimin altında yatan nedenin ne olduğunu düşünüyorsunuz?
  • Varsa ne tür teşhis testlerine veya prosedürlerine ihtiyacım var?
  • Hangi tedaviyi önerirsiniz?
  • Tedaviye başladıktan ne kadar sonra daha iyi hissetmeyi bekleyebilirim?
  • Rahatsızlığımı iyileştirmek için atabileceğim kişisel bakım adımları var mı?
  • İşten veya okuldan evde kalmamı tavsiye eder misin? Ne kadar süreyle?
  • Sigarayı bırakmamın faydası olur mu?
  • Bu durumdan uzun süreli komplikasyon riski altında mıyım?
  • Başka sağlık sorunlarım da var. Onları birlikte en iyi nasıl yönetebilirim?

Randevunuz sırasında başka sorular sormaktan çekinmeyin.

Sağlık uzmanınızdan ne beklenir

Sağlık uzmanınızın sorabileceği soruları yanıtlamaya hazır olun, örneğin:

  • Belirtilerinizi nasıl tanımlarsınız?
  • Belirtilerinizi iyileştiren veya kötüleştiren bir şey varsa ne olur?
  • Başka herhangi bir sağlık durumu teşhisi kondu mu veya tedavi gördünüz mü?
  • Yakın zamanda seyahat ettiniz mi?
  • Yıllar boyunca sizi asbeste maruz bırakabilecek herhangi bir iş, proje veya hobiye dahil oldunuz mu?
  • Sigara içtin mi içtin mi? Eğer öyleyse, ne kadar ve ne kadar süreyle?
  • Son zamanlarda şişmiş ve hassas eklemler veya kızarıklıklar fark ettiniz mi?

Sağlık uzmanınız yanıtlarınıza, belirtilerinize ve ihtiyaçlarınıza göre ek sorular soracaktır. Soruları hazırlamak ve tahmin etmek, randevu saatinizden en iyi şekilde yararlanmanıza yardımcı olacaktır.

Plörezi belirtileri ve tedavisi